Counselling en hooggevoeligheid
De Amerikaanse psycholoog Elaine Aron introduceerde begin negentiger jaren de term hooggevoelig. Zij verrichtte onderzoek naar deze karaktereigenschap en beschreef de resultaten uitgebreid in een aantal wetenschappelijke studies. Ook schreef zij meerdeere boeken over hooggevoeligheid, die wereldwijde bestsellers werden. Aron noemt in haar boek 'Het hoogsensitieve kind' twee eigenschappen die kenmerkend zijn voor hooggevoeligheid:- veel waarnemen en opmerken
- diep reflecteren alvorens te handelen
De waarneming van hooggevoelige kinderen is opmerkelijk precies. Ze observeren voortdurend hun omgeving en zien daarbij de kleinste details. In situaties met sociale interacties zijn zij erg oplettend. Ze kunnen vaak feilloos benoemen hoe mensen met elkaar omgaan en hoe de onderlinge verhoudingen zijn.
Hooggevoelige kinderen hebben een diepe innerlijke reflectie. Ze denken eerst na voordat zij iets doen. Ze kunnen bijvoorbeeld eerst minuten langs de kant staan observeren, voordat ze zich in een groep begeven.
Veel waarnemen en diep nadenken kan zich soms uiten in angstige gedachten en gedrag, met name wanneer een kind uit eerdere gebeurtenissen minder leuke ervaringen heeft opgedaan. Het kan dan moeite hebben met het aangaan van nieuwe situaties, opdrachten of uitdagingen, waardoor het lijkt alsof het kind sociaal of emotioneel 'achter' ligt. Dit is vaak onterecht. Veel hooggevoelige kinderen geven blijk van een hoge sociale (emotionele) en cognitieve intelligentie.
Hooggevoeligheid wordt vaak gezien als een verhoogde emotionele gevoeligheid, veelal omschreven als teveel open staan voor indrukken en overprikkeling. Dit is slechts één aspect van hooggevoeligheid. Door mijn werkzaamheden bij LiHSK, heb ik ervaren dat hooggevoeligheid zich op meerdere gebieden kan uiten, zoals:
- Emotioneel: een goed inlevingsvermogen hebben, zich goed kunnen verplaatsen in gevoelens van anderen, het aanvoelen van stemmingen en emoties;
- Mentaal: een goed geheugen hebben, eindeloos willen weten 'waarom', diepzinnige vragen stellen;
- Lichamelijk: veel zien en veranderingen opmerken, gevoelige zintuigen, intens reageren op lichamelijke pijn;
- Spiritueel: het besef van een zingevende context, een diepe verbondenheid met de omgeving (natuur). Een klein percentage kinderen heeft buitenzintuigelijke waarnemingen, zoals het zien van aura's of kleuren.
Hooggevoeligheid is een karaktereigenschap die bij één op de vijf kinderen voorkomt en nog vrij onbekend is bij ouders en scholen. De kans is groot dat een hoogsensitief kind niet als zodanig herkend wordt. Het gedrag van een hooggevoelig kind wordt vaak verward met stoornissen uit het Autistisch Spectrum of AD(H)D.
Voor meer informatie over hooggevoeligheid en kinderen, kijk ook eens op de pagina van het Landelijk informatiepunt HoogSensitieveKinderen (LiHSK).
Aanpak en begeleiding
Voor ouders en leerkrachten bied ik hulp en begeleiding bij vragen als:- hoe kan ik op school uitleggen wat er met mijn kind aan de hand is?
- hoe moet mijn kind omgaan met alle indrukken die het opdoet?
- hoe doe ik dat: grenzen stellen zonder boos te worden?
- hoe weet ik of er sprake is van hoogsensitiviteit?
- mijn kind loopt helemaal vast op school, hoe komt dat en wat kan ik eraan doen?